Asp.Net sadece Asp'nin sonraki versiyonu olmakla kalmamýþ, Web geliþtirmede yeni bir çýðýr açmýþtýr. Asp.Net bize web uygulamalarýný oluþturmak için #C, VB.NET gibi tam özellikli bir programlama dili kullanmamýzý saðlar.Bu makalede Asp.Net'in temellerini anlatacak ve onun web servisi MSDN kütüphanesi öðrenim kaynaklarý web sitesi kurmada kullanýlabilecek tam özellikli programlama dili gibi güçlü özelliklerini açýklayacaðým. Teorik olarak, Asp.NET le MS Word ü uygulama olarak inþa edebilirsiniz ve fazla efor sarfetmeden onu internet üzerinden tarayýcýnýz yoluyla kullanýlabilir hale getirebilirsiniz.Çünkü Asp.Net yazdýðýnýz kodu Asp'nin yaptýðýndan farklý (klasik ASP önce kodu yorumlar) olarak hemen derler(compile eder). Bu derlenen kod ilk kez çalýþtýrýlýnca dönüþmüþ ve hafýzaya kaydedilmiþ olur ki bunun anlamý Asp.NET yorumlanýp çalýþtýrýlan dillere göre(Asp 3.0) daha hýzlý çalýþacaktýr. Ayrýca Asp.NET sunucu taraflý nesne yönelimli(obj.ori) uygulama geliþtirmeyi normal uygulamalardaki kadar kolaylaþtýrýr.
ASP.NET de ASP gibi HTML Vasýtasýyla Ýcra Ediliyor
Ne yazýk ki internette hala bant geniþliði sýnýrý var ve her insan ayný internet tarayýcýsýný kullanmak zorunda deðil. Bu nedenler bizim uygulamalarýmýzýn kullanýcýlarýn tarayýcýsýnda kolayca çalýþan HTML gibi hafif ölçekli bir dile dönüþtürülmesini gerekli kýlýyor.Bant geniþliði meselesi websayfalarýnýn Windows altýnda çalýþan uygulamalar gibi janjanlý J olmasýný zorlaþtýrýken, ufak bir yaratýcýlýk sayesinde Asp.NET te birçok etkileyici(Windows ta çalýþan programlar gibi janjanlý J) web uygulamalarý yapabilirsiniz. Asp.NET sunucudaki tüm kodlarý ve verileri denetler. Bir Asp.NET kodu denetlendiðinde sunucu neticeyi kullanýcýya HTML olarak gönderir.(Olmasý gerektiði gibi,ASP 3.0 da böyle yapar)
Ýnternette Nesne Yöneliml Programlama
Nesne yönelimli programlama kodlarý temiz ve düzenli bir yapýda tutarken büyük uygulamalar oluþturulabilmeyi de oldukça kolaylaþtýrýr.Asp.NET ile ayný kolaylýðý web uygulamalarýnda da kullanabiliriz Geleneksel ASP sayfalarýnýn kaynak koduna baktýðýmýzda HTML ve VBScript görürüz ancak bu iki dil bir arada yazýldýðý için sayfalar Spagetti diye adlandýrýlýan karýþýk bir kod yapýsýnda olur.Yani;sunucuda çalýþacak kodlarla kullanýcýda çalýþacak kodlar bir arada,sunucu bu kodlara baktýðýnda çalýþtýrmasý gereken kodlarý tek tek ayýrýp yorumlar diðerlerine dokunmaz vs...Nitekim ASP 3.0 da iþler böyle yürür.Bu durum da kodun yazýlmasýný ve sonradan düzenlenmesini zorlaþtýrýr. Ancak bu karýþýk kod yapýsý Asp.NET ile son buluyor(tabi isteðinize baðlý,Asp.NET de spagetti kod da yazabilirsiniz).
Asp.NET in Code Behind özelliðiyle sunucu taraflý ve istemci taraflar birbirinden ayrýlabiliyor,yukarda da bahsettiðim gibi eðer code behind özelliðini aktif ederseniz.Aktif ettiðiniz durumda HTML kontrolleriniz sayfa1.aspx de dururken sunucu taraflý kodlarýnýz vb.net veya C# hangi dille geliþtirdiðinize baðlý olarak sayfa1.aspx.vb veya sayfa1.aspx.cs de saklanýr.Ben bazen Code Behind özelliðini kaldýrýyorum(bunu yapmak için sayfanýn en tepesindeki codefile="default.aspx.vb" ibaresini siliniz) ancak yine de kodlar derli toplu duruyor(pek spagetti demeyi hak etmiyor),bu biraz da vs.net kod editörünün marifeti.
Tamamen uyumluluk
.NETin en önemli kazanýmlarýndan biri geliþtiricilerin Asp.NET uygulamalarýný çoklu program dillerinde yazmasýna izin vermesidir. Her Asp.NET sayfasý farklý programlama dili içerebilir ve siz bu farklý sayfalarý karýþtýrýp farklý diller kullanarak karþýlaþtýrabilir ve bu sayfalar birlikte çalýþtýrlabilir. Kýsaca takýmýnýzýn bir kýsmý C# de çalýþýrken diðer kýsmý VB.NET de çalýþabilir ve sizin dil uyumsuzluklarý hakkýnda endiþelenmeniz gerekmez. Küçük bir yandan bakýnca tüm programlama dilleri çok benzer görünmesine raðmen onlarý sadece söz dizimleri ile ayýrabiliriz. |
